1941 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. İlköğrenimini Erenköy Zihnipaşa'da tamamladı, 1955 senesinde Galatasaray Lisesi'nde eğitime başladı. 1962 senesinde liseden mezun oldu, lise mezuniyetinin ardınadan İstanbul Üniversitesi Filoloji Fakültesi Fransızca Bölümü'nde okumaya başladı. Bir süre eğitime devam ettikten sonra, maddi imkansızlıklar sebebiyle eğitimini yarıda kesmek zorunda kaldı. Gazeteciliğe, Abdi İPEKÇİ'nin vesilesiyle başladı. 1964 senesinde Milliyet'te çalışmaya başladı. Kendisiyle özdeşleşen 32. Gün programını ise, 1985 senesinde TRT'de yapmaya başladı. 32. Gün ile ülke genelinde tanınmaya başlayan Mehmet Ali Birand'ın ilk büyük ses getiren olayı ise, 1988 senesinde Milliyet Gazetesi'nde yayınlanan Abdullah Öcalan röportajıydı. Bu röportaj, terörist Öcalan ile yapılan ilk röportajdı ve yayınlandıktan sonra Milliyet Gazetesi toplatıldı, bir süre yayınlanması yasaklandı. Sabah'ta çalışmaya başladı. 32. Gün programını da Show Tv'ye taşıdı. 28 Şubat döneminden sonra Sabah gazetesindeki görevi sonlandırıldı ve Show Tv'deki programı da yayından kaldırıldı. Aydın DOĞAN, CNN Türk'ün kuruluşunda Birand'a görev verdi. Kanal D Ana Haber Bülteni'nin Genel Yayın Yönetmeni oldu. Hem CNN Türk hem de Kanal D'nin Genel Yayın Yönetmenliğini aynı anda üstlendi. İlerleyen dönemlerde pankreas kanserine yakalanan gazeteci, bir dizi seri ameliyat geçirdi. Tedavisi için, safra kesesindeki stentlerin değiştirilmesi gerekiyordu. Bu yüzden ameliyata giren Mehmet Ali Birand, ameliyattan sonra yoğun bakıma alındı. Yoğun bakımdayken 17 Ocak 2013 tarihinde hayatını kaybetti.
