Neyzen Tevfik'in hayatı, 24 Mart 1879'da Muğla'nın Bodrum ilçesinde başladı. Emine Hanım ve Hasan Fehmi Bey'in oğlu olarak doğdu. Babası, Soyadı Kanunu çıktıktan sonra Kolay soyadını aldı; aile, Samsun'un Bafra ilçesine bağlı Kolay beldesinden gelmekteydi. Çocukluk yıllarında, Tepecik Camii'nin yakınındaki kahvede babasıyla vakit geçirirken ney çalan dervişlerin müziği ilgisini çekti. Ancak babası, neyin eğitiminin olumsuz etkileyebileceğini düşünerek başlangıçta izin vermedi. Ney tutkusunu denizden esinlenen düdükler yaparak çevresindeki çocukları toplayarak gösterdiği anlatılır. Şiire olan ilgisi ise halk hikâyeleriyle şekillendi. 1892'de Urla'ya taşındıklarında, bir yıl sonra neyzen berber Kâzım'dan ney dersleri almaya başladı ve o yıl ilk sara nöbetini yaşadı. Hastalığı için birçok doktora başvurulmasına rağmen sonuç alınamadı. İstanbul'da bir doktor, hastalığın kontrol altında tutulması gerektiğini belirterek ney üflemesine devam etmesini önerdi. Eğitim hayatı, sarhoşlarla dolu meyhaneler ve medreseler arasında geçti. İzmir Mevlevihanesi'nde Şair Eşref'ten dersler aldı ve ilk şiirini 13 Mart 1898'de Muktebes dergisinde yayımlattı. Babasının gönderdiği Fethiye Medresesi'nde, Mehmet Akif ERSOY'dan dersler aldı, ancak sık sık sara nöbetleri yüzünden eğitimi aksadı. İstanbul'da yaşadığı süreçte birçok ünlü isimle tanıştı ve ney yeteneğiyle tanındı. Bektaşi dervişi olduktan sonra İstanbul'da artan baskıdan kaçarak Mısır'a gitti. Burada neyzenler kahvesi açtı ve müziğiyle geçimini sağladı. Ancak alkol etkisiyle karıştığı olaylar nedeniyle bir süre hapse mahkûm oldu. Mısır'dan dönüşünde ise şiirleri nedeniyle tutuklanma riskiyle karşı karşıya kaldı. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Ankara'ya gitti ve Mustafa Kemal'i öven şiirler yazdı. Ancak düzenli bir geliri olmayan Neyzen Tevfik, alkol alışkanlığı ve sık sık geçirdiği sara nöbetleri nedeniyle hastanelerde tedavi görmek zorunda kaldı. Son yıllarını Bakırköy Akıl Hastanesi'nde geçiren Neyzen Tevfik, şiir ve felsefe üzerine bilgi aktarmaya devam etti. 1953'te vefat ettiğinde, Sinan Paşa Camii'nde cenaze namazı kılındı ve Kartal Merkez Mezarlığı'na defnedildi.
