Nuri Bilge Ceylan, 26 Ocak 1959'da İstanbul'da doğdu. Babası ziraat mühendisi Mehmet Emin Ceylan, annesi ise Fatma Ceylan'dı. Çocukluğu büyük oranda babasının memleketi olan Çanakkale'nin Yenice ilçesinde geçti. İlköğrenimini Yenice'de tamamladıktan sonra ortaokul ve lise eğitimini İstanbul'da aldı. 1976'da İstanbul Teknik Üniversitesi'nde Kimya bölümüne başladı ve daha sonra Boğaziçi Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'ne geçti. Üniversite yıllarında fotoğrafçılık, dağcılık ve mağaracılık gibi doğa etkinlikleriyle ilgilendi. Fotoğrafçılık alanında adı duyulmaya başladı; Milliyet Sanat dergisinin "Türk Fotoğraf Sanatında Gençler" sayısında kendisine yer verildi. 1989'da Kodak'ın düzenlediği yarışmada birinci seçilerek uluslararası alanda Türkiye'yi temsil etme hakkı kazandı. Mezuniyetinin ardından Londra ve Katmandu'ya seyahat etti. Türkiye'ye döndükten sonra sinemaya olan ilgisi arttı ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde iki yıl sinema eğitimi aldı. İlk kısa film deneyimi, Mehmet Eryılmaz'ın 'Seviyorum Ergo Sum' adlı filminde oyunculuk yaparak ve kamera arkasında bulunarak teknik bilgisini geliştirmesiyle başladı. İlk kısa filmi olan Koza, Cannes Film Festivali'ne seçilen ilk kısa Türk filmi oldu. 1997'de çektiği ilk uzun metrajlı filmi Kasaba, dünya çapındaki pek çok festivalde gösterildi. Kasaba, "taşra üçlemesi" diye nitelendirilen üç filmlik serinin ilki oldu. Bu üçleme, Kasaba'nın yanı sıra Mayıs Sıkıntısı ve Uzak'tan oluşuyordu. Ceylan, akrabalarını ve ailesini oyuncu olarak kullanarak ve birçok görevi üstlenerek bu filmleri tamamladı. Uzak, Cannes Film Festivali'nde büyük bir başarı elde etti ve Büyük Jüri Ödülü'nü aldı. Bu filmle uluslararası alanda tanınan bir isim haline geldi. Uzak'ın senaryosu kitap olarak yayımlandı ve Ceylan'a edebî bir kimlik kazandırdı. İklimler adlı filmiyle görüntü yönetmenliğini Gökhan Tiryaki'ye devrederek farklı bir yönetim tarzına geçti. Üç Maymun filmi, profesyonel oyuncularla çalıştığı ilk yapımlardan biriydi ve 2008 Cannes Film Festivali'nde En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazandı. Bu ödülü aldıktan sonra yaptığı konuşma, uzun süre Türkiye'de konuşuldu ve tartışıldı. Kış Uykusu ise 2014 Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye'ye layık görülen ikinci Türk filmi oldu. Ceylan'ın filmleri uluslararası alanda geniş bir hayran kitlesi edinirken, 2018 yapımı Ahlat Ağacı en çok izlenen yapımlarından biri oldu ve birçok ödül kazandı. Yönetmenliğini yaptığı filmler, Türkiye'nin uluslararası alandaki önemli temsilcilerinden biri oldu. Yönetmenlik kariyerinin yanı sıra Ceylan, söyleşilerinden oluşan bir kitabın da yazarıdır. Son olarak, Kuru Otlar Üstüne adlı filmi 2023 Cannes Film Festivali'nde prömiyerini yaptı ve başarılı bir çıkış yakaladı. Merve DİZDAR'ın En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandığı bu film, Ceylan'ın başarılı filmografisine bir yenisini ekledi.
