Muallim Naci, Osmanlı İmparatorluğu'nun İstanbul şehrinde 1849 yılında doğmuştur. Asıl adı Ömer olan Muallim Naci'nin babası saraç ustası Ali Bey, annesi ise Varna kökenli olan Fatma Zehra Hanım'dır. İstanbul'da başladığı ilköğrenimine yedi yaşında iken babasının vefatı üzerine Varna'ya gitmiştir. Düzenli bir eğitim alamamasına rağmen çeşitli derslerle kendini geliştirmeye çalışmış, Arapça ve Farsça öğrenmiş, hattatlık ve hafızlık gibi alanlarda da yetkinlik kazanmıştır. Muallim Naci, Varna'da öğretmenlik yaparken Giritli Ali Aziz Efendi'nin eserlerinden etkilenerek "Naci" mahlasını benimsemiştir. Daha sonra Varna Rüştiyesi'nde öğretmenlik yapmış ve Tuna gazetesinde yazıları yayımlanmıştır. Mutasarrıf Süleymaniyeli Mehmet Sait Paşa ile tanışması hayatında dönüm noktası olmuş, öğretmenlik kariyerini sonlandırarak Paşa'nın özel katibi olarak görev almıştır. Sakız Adası'nda geçirdiği üç yıl boyunca önemli eserler kaleme almış ve edebiyat dünyasında tanınmıştır. 1882'de Âfâk adlı edebiyat dergisini çıkarmış ve Tercüman-ı Hakikat gazetesinde edebiyat sayfasını yönetmeye başlamıştır. Burada yayımladığı şiirler ve Fransızca çevirileriyle büyük bir üne kavuşmuştur. Muallim Naci, Ahmet Mithat Efendi'nin teşvikiyle Fransızca öğrenmiş ve çeşitli eserler kaleme almıştır. Edebiyat dünyasında yaşadığı görüş ayrılıkları, Zemzeme-Demdeme tartışmasıyla doruğa çıkmış ve edebiyat tarihine geçmiştir. Eserlerinden bazıları "Ateşpare", "Şerrare", "Füruzan", "Sünbüle", "Ömer'in Çocukluğu" ve "Hamiyet-yahut-Masa Bin Eb'il-Gazan" adlarıyla bilinmektedir. Ayrıca "Lugat-i Naci" adlı eseri üzerinde çalışmış, Türk dilindeki Arapça ve Farsça kelimeleri içeren bir sözlük hazırlamıştır. Muallim Naci, öğretmenlik ve gazetecilik kariyerinin yanı sıra çeşitli dergiler çıkarmış, dil ve edebiyat dersleri vermiş ve genç şairlerin yetişmesine katkıda bulunmuştur. Hayatının son yıllarında "Gazi Ertuğrul Bey" adlı manzum destanı kaleme almış ve Sultan Abdülhamit'e sunmuştur. 1893 yılında ani bir rahatsızlık sonucu vefat etmiş ve II. Mahmut Türbesi'ne defnedilmiştir.
