Cemil Meriç, 12 Aralık 1916’da Hatay’ın Reyhanlı ilçesinde dünyaya geldi. Ailesi, Balkan Savaşları sırasında Dimetoka’dan göç etmişti. Babası Mahmut Niyazi Bey, Antakya’da Ziraat Bankası Müdürlüğü ve mahkeme reisliği gibi görevlerde bulundu. İlkokul öğrenimini Reyhanlı’da tamamladıktan sonra Antakya Sultanisi’nde eğitim aldı. Bu dönemde gözlerinin ciddi şekilde bozuk olduğu anlaşıldı. Eğitim hayatına İstanbul’daki Pertevniyal Lisesi’nde devam etti ancak siyasi görüşleri ve yazıları nedeniyle bu okuldan ayrılmak zorunda kaldı. Gençlik yıllarında Nâzım Hikmet ve Kerim Sadi gibi isimlerle tanıştı. 1937’de geçim sıkıntısı nedeniyle İskenderun’a dönerek çeşitli memuriyetlerde çalıştı. 1939 yılında siyasi nedenlerle tutuklandı ve iki ay sonra beraat etti. 1940’ta İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu’na burslu olarak kabul edildi. Yazarlık hayatına İnsan, Yücel ve Gün gibi dergilerde yayımladığı yazılarla başladı. 1942’de Elazığ Lisesi’ne Fransızca öğretmeni olarak atandı ve aynı yıl öğretmen Fevziye Hanım ile evlendi. İlk çeviri eseri Balzac’ın “Altın Gözlü Kız” adlı romanı 1943’te yayımlandı. 1946 yılında İstanbul Üniversitesi’nde Fransızca okutmanı olarak göreve başladı ve bu görevini 1974’e kadar sürdürdü. 1954 yılında geçirdiği bir kaza sonucu tamamen görme yetisini kaybetti. Fransa’da tedavi görmesine rağmen sonuç alınamadı. Bu olaydan sonra kısa süreli bir bunalıma girse de çevresinin desteğiyle yeniden üretkenliğe döndü. Yardımcılarına okuttuğu metinleri sözlü olarak çevirip yazdırarak çalışmalarına devam etti. 1963’te sosyoloji ve kültür tarihi dersleri vermeye başladı ve günlüğünü tutmaya başladı. İlk telif eseri olan “Hint Edebiyatı” 1964 yılında yayımlandı. Bu eseriyle Doğu medeniyetlerine karşı olan önyargıları yıkmayı amaçladı. Ardından “Saint Simon” adlı eserini kaleme aldı. 1965-1973 yılları arasında çeşitli dergilerde yazılar yazdı. 1974’te emekli oldu ve bu süreçte “Bu Ülke”, “Umrandan Uygarlığa”, “Mağaradakiler” gibi önemli eserlerini kaleme aldı. 1980’de yayımlanan “Kırk Ambar” adlı eseriyle Türkiye Millî Kültür Vakfı Ödülü’nü kazandı. 1981’de Ankara Yazarlar Birliği tarafından “Yılın Yazarı” seçildi. 1983 yılında eşini kaybetti ve aynı yıl geçirdiği beyin kanaması sonucu sol tarafı felç oldu. Sağlığında yayımladığı son eserleri “Işık Doğudan Gelir” (1984) ve “Kültürden İrfana” (1985) oldu. 13 Haziran 1987 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti ve Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi. Cemil Meriç, düşünce dünyasına katkıları, derin analizleri ve kültürler arası köprü kuran eserleriyle Türk edebiyatının ve sosyal bilimlerin öncü isimlerinden biri olarak kabul edildi.
