1962'de dünyaya geldi. 8 yaşında babasını kaybettikten sonra kentin tek fotoğrafçısında çırak olarak çalışmaya başladı, fotoğrafçılık ve dolaylı olarak sinemaya adım atmasını sağladı. Orta öğretim yıllarında, babasından kalan bazı edebiyat kitaplarını bulup okumaya başlamasıyla sosyalist fikirlere yöneldi. Gençliğinde devrimci, sosyalist gruplar içinde yer aldı. Adıyaman Lisesi'nde öğrenciyken Maraş Katliamı'nı protesto için düzenlenen gösteriye katıldığı için tutuklandı. Liseyi bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde okudu. Burada devrimci siyaset içinde yer almaya devam etti. 19 yaşında siyasi çalışmalarından dolayı gözaltına alındı, işkence gördü ve Mamak Cezaevi'ne gönderildi. 7 yıl hapis yattı. Kamyon şoförlüğü dahil çeşitli işlerde çalıştı. Bir dönem yurtdışında da çalıştı. Bir yandan farklı işlerde çalışırken bir yandan ise sinema ve yazarlığa ilgisini sürdürdü. "Beynelmilel" filminin senaryosunu yazdı ve ortak yönetmenlerinden oldu. Önder'in hayatından da esintiler taşıyan ve kendisinin de küçük bir rolde oynadığı film, farklı festivallerde beğeni kazandı. Bunu 2008'deki "O… Çocukları" filminin senaryosunu yazdı. "Sis ve Gece", "Ada: Zombilerin Düğünü", "Ejder Kapanı", "Mar" ve "Yer altı" filmlerinde de oyuncu olarak yer aldı. Birgün, daha sonra Radikal gazetesinde köşe yazıları yazdı. Emek, Özgürlük ve Demokrasi Bloku'nun bağımsız adayı olarak İstanbul milletvekili seçildi. Halkların Demokratik Partisi'nin (HDP) öncüsü ve Kürt siyasi hareketinin o dönemdeki temsilcisi Barış ve Demokrasi Partisi saflarında yerini aldı. HDP'nin eş genel başkan yardımcısı oldu. 15 Nisan 2025'te kalp krizi geçiren Önder, hastaneye şuuru kapalı ve nabızsız bir şekilde getirildi ve yapılan acil müdahalelerle yeniden dolaşımı sağlandı. On sekiz gün boyunca yoğun bakımda tedavisi devam eden Önder, geçirdiği operasyon sonrasında gelişen komplikasyonlar nedeniyle çoklu organ yetmezliğine girdi. Tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayan Önder, 3 Mayıs 2025 tarihindehayatını kaybetti.
