İsmet Özel, 19 Eylül 1944 tarihinde Kayseri'de doğdu. İlköğrenimini Kastamonu'da tamamladıktan sonra ortaokul ve lise eğitimine Çankırı ve Ankara'da devam etti. Ankara Gazi Lisesi'nden 1962 yılında mezun oldu. Üniversite eğitimine Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde başladı ve bu dönemde sosyalist fikirleri benimsedi. Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde öğrenimine devam ederken Türkiye İşçi Partisi'ne katıldı ve aktif olarak siyasi çalışmalara başladı. Özel, gençliğinde Türkiye İşçi Partisi'nde çeşitli görevler üstlendi ve devrimci sanatı savunan bir çizgiyi benimsedi. İlk şiiri 1963 yılında Yelken dergisinde yayımlandı ve edebi kariyerine bu dergide adım attı. 1966 yılında ilk şiir kitabı "Geceleyin Bir Koşu"yu yayımladı ve bu dönemdeki şiirleriyle dikkat çekti. Askerlik hizmetini tamamladıktan sonra İstanbul'a yerleşti ve çeşitli dergilerde teknik sekreterlik yaptı. 12 Mart 1971'de ilan edilen sıkıyönetim döneminde değişen siyasi ortam üzerine düşüncelerini şiirlerinde ve yazılarında dile getirdi. Bu dönemdeki eserleri toplumcu gerçekçi akıma yeni bir soluk kazandırdı. Özel'in edebi kariyeri boyunca hem anlam hem de söyleyiş bakımından zengin bir dil kullanarak modern Türk şiirine önemli katkılarda bulunduğu kabul edilir. İslami düşünce ve Türklük meselelerini de işlediği dönemlerde edebi çalışmalarını düzyazı alanına da taşıdı. 2013 yılında şiire veda ettiğini duyurana kadar Türk edebiyatında etkili bir figür olarak kaldı.
