Musahipzade CELAL


Musahipzade CELAL

Oyun Yazarı

Google'da Bak

19 TEMMUZ 2025 tarihinde güncellendi.


DOĞUM TARİHİ

31 AĞUSTOS 1868

DOĞUM YERİ

İstanbul

ÖLÜM TARİHİ

20 TEMMUZ 1959 (91)

BURCU

Başak


Musahipzade CELAL Kimdir ?

Musahipzade Celal, 31 Ağustos 1868 tarihinde İstanbul’un Cihangir semtinde dünyaya geldi. Asıl adı Mahmut Celaleddin olan yazar, Gazhane Başkâtibi Musahipzade Ali Bey ile Fıtnat Ecibe Hanım’ın oğludur. Dedesi, III. Selim’in musahibi olan bestekâr İzzet Şakir Ağa idi. 1935’te çıkan Soyadı Kanunu ile “Musahipzade” soyadını aldı ve bu isimle tanındı. İlköğrenimini Firuzağa Sıbyan Mektebi’nde aldıktan sonra Feyziye Rüştiyesi ve Süleymaniye Numune-i Terakki İdadisi’ni bitirdi. 1889 yılında Babıâli Tercüme Odası’nda kâtip olarak göreve başladı ve bir süre Hukuk Mektebi’ne devam etti ancak eğitimini tamamlayamadı.

Tiyatroya olan ilgisi, Tercüme Odası’nda görev yaparken arkadaşlarıyla düzenledikleri orta oyunları aracılığıyla gelişti. Zenne rollerine çıkan Celal, Mardiros Mınakyan’ın Osmanlı Dram Kumpanyası’nı takip ederek oyun yazarlığına yöneldi. Ahmet Vefik Paşa’nın Moliere çevirilerini inceleyerek tiyatro bilgisini artırdı. 1908 yılında bürodan ayrıldıktan sonra zamanının büyük bölümünü oyun yazarlığına ayırdı. İlk eseri olan Türk Kızı’nı 1910 yılında kaleme aldı ve eser 1912’de Köprülüler adıyla sahnelendi. 1913’te yazdığı İstanbul Efendisi ise ilk müzikal oyunu oldu.

1919-1924 yılları arasında kaleme aldığı tüm oyunlar, Osmanlı Operet Heyeti tarafından sahnelendi. Macun Hokkası, Yedekçi, Kaşıkçılar, Atlı Ases, Demirbaş Şarl gibi eserlerinde Osmanlı toplumundaki sınıfsal çelişkileri ve ahlaki yozlaşmaları hicvetti. Lale Devri adlı eseri, İstanbul'da kadınların ilk defa gece tiyatroya gelmelerine öncülük eden oyun olarak tarihî bir dönüm noktası oldu. 1923 yılında Üsküdar Defterdarlığı görevindeyken emekli oldu.

Emeklilikten sonra bir süre Evkaf Müzesi’nde koleksiyon uzmanı olarak çalıştı. 1927 yılında Darülbedayi’ye kütüphane görevlisi olarak girince tiyatroya olan ilgisini daha da artırdı. Aynı yıl sahnelenen Fermanlı Deli Hazretleri ile büyük ilgi gördü. Ardından Aynaroz Kadısı, Kafes Arkasında, Bir Kavuk Devrildi, Balaban Ağa gibi eserlerini kaleme aldı. Bu oyunlarında yabancı sermayeye bağımlılık, cehalet, gençliğin sorunları gibi sosyal meselelere değindi. 1936’da 18 oyununu kitaplaştırdı. 1937’de Gülsüm ve Mehmet Şükrü Erden ile birlikte yazdığı Genç Osman adlı oyunları kaleme aldı.

Osmanlı toplumundaki idari bozukluklar ve dinî sömürüyü hiciv yoluyla eleştiren Musahipzade Celal, Türk tiyatrosunda yerli bir müzikal komedi türünün öncüsü oldu. Aynaroz Kadısı ve Bir Kavuk Devrildi adlı eserleri sinemaya da uyarlandı. 1946 yılında yayımladığı Eski İstanbul Yaşayışı adlı kitabında Osmanlı dönemi yaşamına dair hatıralarını ve gelenekleri aktardı. 1952 yılında 40. sanat jübilesi yapılan yazar, son yıllarında görme yetisini kaybettiği için eserlerini yeğenlerine yazdırdı. 20 Temmuz 1959 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti.

Musahipzade Celal, hem Millî Edebiyat hem de Cumhuriyet dönemi tiyatrosunun en önemli yazarlarından biri olarak kabul edildi. Oyunları, geleneksel Türk tiyatrosunun unsurlarını modern yorumlarla birleştirdi. Adı, İstanbul Şehir Tiyatroları’nın Üsküdar sahnesine verilerek yaşatıldı. Mezarı Üsküdar Karacaahmet Mezarlığı’ndadır.

2015 - 2026 © hatirlatalimdedik.com | bilgi@hatirlatalimdedik.com
Hakkında Gizlilik Bildirimi Çerez Politikası